“Suyun Soyut Halini Fotoğraflamak, Damla Fotoğrafçılığı” Mustafa Yağcı’nın Fotoğraf ve Kaleminden

Zaman içinde, pek çok fotoğrafçı hızla gelişen olayları dondurmak için denemeler yapmıştır. Örneğin ABD’li elektrik mühendisi ve fotoğraf sanatçısı Harold Edgerton bu denemeleri başarılı sonuçlara döndürmeyi başarır. Elektronik flaşın mucidi olan Edgerton’un stroboskopik fotoğrafçılık konusunda yaptığı çalışmalar birçok bilimsel makaleye de konu olmuştur.

1940 yılında çektiği elmayı delen kurşun fotoğrafı yüksek hız fotoğrafları denilince ilk akla gelen çalışmalardan olmayı başarmıştır. Bu dönemler bu çalışmalar laboratuvar ortamlarında çok pahalı cihazlarla ve donanımlarla uygulanabiliyordu. (http://www.fotografokulu.org/high-speed-photography-yuksek-hiz-fotograflari.html)

Bu günlerde suyun veya sıvıların soyut formları ile fotoğraf üretmek “soyut veya yakın çekim” fotoğraf dalının önemli bir unsuru olarak giderek kabul görüyor. Elbette bu ilginin gelişmesinde fotoğraf çekimlerinde küçük bütçelerle ileri teknoloji ve bilimsel metotlar üretmenin kullanmanın artık kolay hale geldiği bir zamanda  yaşadığımızın da rolü var.

İşte ben de ilk kez internet incelemelerimde fark ettiğim bu fotoğraflama metodunu çok sevdim, bu konuda oldukça uzun süren denemeler yaptım halen yapmaktayım.

Suyun veya sıvıların damla halinde veya farklı formlarda soyut yapılarını fotoğraflamak Edgerton’un yukarıdaki temel metodu ile mümkün olmaktadır. “Hareketi dondurmak”. İki damlanın çarpıştığı anı fotoğraflamak demek milisaniyeler içinde gerçekleşen bir hareketi kaydetmek demektir. İşte tam “o” milisaniyede flaşlar çakmalı, fotoğraf makinesi de fotoğrafı kaydetmeye hazır olmalıdır. Ancak suyun nasıl davranacağını bilemezsiniz çoğu zaman hayal kırıklığına uğrarsınız. Elinizde 1-2 mikrosaniye gecikmeyle çekilen boş bir su kabı bulabilirsiniz.

Damla çalışmalarıma ilk başladığımda kameranın perde hızını en yükseğe ayarlayarak hareketi dondurabileceğimi düşünmüş ve bu amaçla Nikon D300s kameramla, flaşları 1/8000 hızda bile çaktırabilecek bir flaş tetikleyici sisteminin yeterli olduğunu sanmıştım. Bunun yeterli bir teknik oldmadığını pratikte öğrenmiş oldum. Çünkü bu hızdaki çekim denemelerimde bir anlamda makro çekim olan damla fotoğraflarında tam anlamıyla hareket donmuyor ve bulanıklıklar oluşuyordu. Sonra araştırdım ve anladım ki buradaki asıl püf noktası flaşların çakma hızı (flash duration). Flaşın çakması ve sönümlenmesi de bir süreçtir dolayısı ile bu süreç ne kadar uzun olursa aynı sabit ışıkta olduğu gibi  hareketli nesneler hareket bulanıklığına yakalanacaktır. Hele 45 cm’lik bir uzaklık ölçüsü içinde milisaniye bazında çok hızlı hareket eden iki damlayı göz önüne alırsak bu hareket bulanıklığı kaçınılmazdır. Dolayısı ile flaşın parlama ve sönümlenmesi arasındaki süreyi ne kadar düşürebilirsek hareketi o denli netleyebileceğimizi anladım. Peki bu nasıl olacaktı? Flaşlarım nissin d886 mark II nin kılavuz kitapçığını incelerken bunun nasıl olabileceğini gördüm. Kılavuzda flaşlar manuel modda çalışırken güçleri düşürüldüğünde çakma hızları artıyordu. Örnek verirsek benim flaşım tam güçte (1/1) 1/600 sn gibi bir hızda çakıyor iken, 1/128 güçte bu 1/22000 sn gibi inanılmaz bir hıza yükseliyordu. Böylelikle hareketi dondurma sorunsalı halledilmiş oluyordu.

Aşağıdaki linkte Sony RX100 M4 kompakt bir fotoğraf makinası ile 1/1000 kare hızında çektiğim videoda bir damla fotoğrafının oluşumu açıkça izlenebilmektedir. https://youtu.be/sMi_fdeQdLk

Damla fotoğrafı çekerken  hareketi dondurmak yanında, özgün formlar elde edebilmek için damlanın bir düzenekle damlatılması gerekir. Bu nedenle elektromanyetik valflere ihtiyaç duyarız. Bunlar içinde özel yazılım olan tetikleyici sistemleri ile kumanda edilerek istenilen anda ve istenilen büyüklükte damla elde etmek için olmazsa olmaz parçalardır. Valfler kullanılırken tek veya fazla sayıda kullanılabilir. Fazla sayıda valf tekniği ile değişik renklerdeki sıvıları aynı anda istediğimiz aralıklarla damlatılabilir ve çok özgün formlar elde edebiliriz. Ancak tek valf kullanarak yazılımla bu valften istediğimiz sayıda ve aralıklarla çoklu damla da damlatabiliriz. Bu kombinasyonları özel yazılım tetikleyici sistemi ile ayarlayabiliriz.

Diğer yandan damla fotoğraflarında uygun ışıklandırmada flaşların konumları çok önemlidir. Küçük bir pozisyon değişikliği çok farklı sonuçlar doğurabilir. Tabii ki en önemli sorun flaş düşük güçte çalıştırıldığı için en az 3 veya 4 adet flaşa gereksinim duyulmasıdır. Ancak burada biraz birbiri ile çelişen bir durum gibi görünse de ışıksız ortamda pozlama süresini uzatarak bir tür iyi pozlama yaratabiliriz. Ben genelde 4 flaşla, perde hızını 1/2 saniye, objektif açıklığını da f18 olarak ayarlayıp iso 200 de gayet iyi pozlanmış fotoğraflar çekebiliyorum. Diğer önemli bir konuda flaş ışıklarının difüze edilmesi. Direkt flaş ışığı damlalarda parlama ve kayıplara yol açmaktadır. Bu nedenle ben flaş önünde ve arka plan olarak yarı geçirgen pleksiglas, ozalit kağıdı veya yağlı pişirme kağıdı kullanıyorum.

Damla ve soyut sıvı form fotoğrafları stüdyo fotoğraflarıdır, orada üretilirler. Teknik alt yapı stüdyo fotoğrafçılığının temelidir. Fotoğrafçılığın endüstriyel ve ticari dalının en çok bu alanda yoğunlaşmış olması, stüdyo olanaklarının nasıl sonuna kadar kullanılacağının araştırıldığı ve geliştirildiği bir alan olduğunu göstermektedir.

Bu anlamda yeni tarz soyut sıvı ve damla fotoğraflarının çekilebilmesi teknolojinin, fizik kurallarını kontrol edebilen 3B yazıcılarla oluşturulan mekanizmaların, yapay ışıkların (flaş vb) yazılım ve donanımların birleştiği teknik alt yapı ile mümkün olabilmekte ve birçok yeni metot hayata geçirilmektedir.

ON4 TV’de yaptığım geniş kapsamlı ve uygulamalı damla fotoğrafı çekim röportajımı aşağıdaki linkte bulabilirsiniz.

https://youtu.be/ci6dZ-BWQLI

Su damlası ile soyut formlar oluşturmak amacıyla çeşitli farklı metotlar geliştirilmektedir. Klasik su damlası oluşturma tekniğinde bir damla, su kabının içine damlatılır, kaba düşen su damlası yüzey gerilimi sonucu su içinden yukarıya doğru su jeti oluşturur. Eğer siz bu yükselen jet üzerine ikinci bir damla daha bırakır ve çarpışmalarını sağlarsanız o aşamada sıvıdan damla formları oluşur. Bu teknik ile çekilen fotoğraflar damla fotoğrafı olarak adlandırılmaktadır.
Bu klasik teknik içinde çok daha fazla sayıda çeşitlendirilmiş teknikte uygulanmaktadır.

Örneğin;
1-Üç Selenoid valf (ventil) ile renkli damla formları oluşturma.
2-Oluşan klasik damla formlarına yanlardan hava ile bükme veya tabanca sıkısı ile vurma
3-Yan yana iki damlayı aynı anda zıplatarak üçüncü bir damlayı bunlarla çarpıştırma

4-Oluşan damlayı bir sabun köpüğü ile birleştirme
5-Damla arkasında bokeh, kuru buz buharı, ateş veya led ışığı oluşturma
6-Damlayı bütün haliyle suya yansıtma
7-Damlayı düz sert bir satıh üzerine düşürerek taç oluşturma
8-Büyük damla boyutu ile alt kısımda baloncuk oluşturma
9-Sıvı içine floranslı boya katkısı konularak “Özel UV” Flaşla renkli damla oluşturmak
10-Flaşların stroskopik özelliğini kullanarak aynı damlayı çoklu fotoğraflamak. Vb

Aşağıda verdiğim linkte bu tekniklerle çekilmiş bazı damla fotoğraflarımı inceleyebilirsiniz.

http://armutlu.org/?page_id=418

Ancak damla fotoğrafçılığı ile uğraşanlar daha da ileri giderek sıvının fiziksel ve dinamik davranışlarını çeşitli teknik aygıtlarla ortaya çıkararak soyut sıvı fotoğrafları da üretmeye başlamışlardır.

Bu konuda uygulanan bazı temel teknikler şunlardır.
1-Sıvı dolu bir balonu veya sıvı kabını patlatarak soyut hareket ve formlar oluşturmak
2-Model üzerine stüdyoda sıvı atarak sıvıdan giysiler oluşturmak
3-Oldukça yüksek güçteki bir bass hoparlörün üzerindeki titreşimsel alana sıvı konularak ve alttan sesler verilerek sıvı formlar oluşturmak.
4-Sıvı içindeki manyetizma özelliklerini kullanarak form oluşturmak.
5-Sıvı dolu bir kaba basınçlı hava uygulanarak fışkıran sıvıdan form elde etmek.
Damla fotoğrafçılığı ile soyut sıvı fotoğrafçılığı arasında birtakım ortak kural ve uygulamalar olsa da ikisi de farklı teknikler içerir. Çünkü ikincisinde pek damla üretmek gerekmez. Yine de gelişmekte olan tekniklerle bu iki farklı uygulamayı birleştirme yönünde çalışmalar yapılmaktadır.

Aşağıdaki linkte bu konuda yaptığım çalışmalarla ilgili bilgi ve fotoğrafları inceleyebilirsiniz.

http://armutlu.org/?p=572

Damla fotoğrafçılığı ile ilgili teknik ekipman ve altyapının eksiksiz oluşturulması gerekir. Bu yapılmadığı takdirde özgün ve farklı sonuçlar almak mümkün değildir.

Damla Fotoğrafçılığında kullanılan bazı Malzeme ve Komponetler Satın Alınabilecek Yerleri aşağıdaki linklerde bulabilirsiniz

Flaşlar: En az 3-4 adet speed light dediğimiz flaş gerekir. Ben nissin flaş kullanıyorum. Uygun fiyatlı Yongnuo  flashlar var onlara da bakabilirsiniz.

Ana Taşıyıcı: Tahta, metal veya pleksiglastan yapılır. Kendi çalışma alanınıza uygun boyut ve şekilde ilgili malzemeleri satın alarak yapabilirsiniz.

Su deposu (Mariotte sifon): Aşağıdaki linkten alabilirsiniz. Ancak kendinizde gerekli malzemeleri alarak yapabilirsiniz. Ben Koçtaş’dan yağmur ve atık su borusu satılan bölümden kısa borular ve kapaklarını aldım gerekli delikleri açarak bağlantıları düzenledim.Siz aşağıdaki linkten edinebilirsiniz
https://www.cognisys-inc.com/store/mariotte-siphon.html
Aşağıdaki linkte de hem taşıyıcı hemde depolar komple satılmaktadır.
http://www.mjkzz.com

Su katkı maddeleri ve boyalar: Suya kıvam vermek için gıda sektöründe kullanılan Guar sakızı kullanılır. Guar Gum veya Xthan Gum adları ile aktarlarda bulabilirsiniz.
İnternetten Amazondan da ısmarlayabilirsiniz.

http://www.amazon.de/gp/product/B00DB3IDMA/ref=as_li_tl?ie=UTF8&camp=1638&creative=19454&creativeASIN=B00DB3IDMA&linkCode=as2&tag=photogrnimmer-21

Bu da başka link
http://magaza.hammaddeler.com/Guar-Gam,LA_5872-2.html?gclid=Cj0KEQiAv5-zBRCAzfWGu-2jo70BEiQAj_F8oOlEd8kmVe8a39u2fLZamq0j70ShW1-h5JwjntrwBcwaArvs8P8HAQ#labels=5872-2

Gıda Boyaları Akrilik Boyalar metal pigment boyalar: Kırtasiye aktar ve Hobi malzemeleri satan yerlerde bulabilirsiniz.
http://www.tahtakalehobi.com/sanatsal-boyalar/s%C4%B1v%C4%B1-akrilik-airbrush-boyalar/
http://www.cadenceboya.com/

Su toplama kapları ve difüzyom mlazemesi pleksiglaslar:
http://www.billurcam.com/billurcam-hakkimizda.html

Selenoid valfler: Ben daha çok uçları değiştirilebilen ve arkadan vidalanabilen tipleri tercih ediyorum.
http://www.sistema-turk.com/Turkce/kategoriler.asp?id=2&act=ceme

Söküp Takılabilen uçlar:
http://www.amazon.de/gp/product/B002ZT307Y/ref=as_li_ss_il?ie=UTF8&camp=1638&creative=19454&creativeASIN=B002ZT307Y&linkCode=as2&tag=photogrnimmer-21

Tetikleyiciler: Mikro kontrolör veya triger adıyla satılan bu yazılım ve donanım ile ilgili linkler
http://www.mjkzz.com
https://www.cognisys-inc.com/store/stopshot-studio-3-valve-water-drop-kit.html
http://crazytrickler.de/produkt/crazytrickler-fertiggeraetneue-version
http://www.nimmervoll.org/wp-content/uploads/2014/07/GlimpseCatcher-Bedienungsanleitung.pdf

Oldukça zahmetli bir fotoğraflama biçimi olan bu dalın fotoğrafın sanat yanı ile ilişkisi konusu ise elbette tartışmalıdır. Stüdyoda çekilen bir insan portresi içinde aynı tartışma yapılabilir. Fotoğrafı çekilmiş soyut bir damla veya sıvı formuna bakan bir izleyici ne görmektedir ve içindeki duygular harekete geçmekte midir ? Bu konuda çok iddialı olmamak gerekir. Ancak şu gerçektir ki yüksek hız tekniği ile çekilen fotoğraflar hiçbir zaman diğerinin aynısı olmamakta ve özgün kalmaktadır.

Damla fotoğrafçılığı ile ilgili hiçbir ticari amaç gütmeden oluşturduğum kişisel blogum ve Facebook sayfamda bu konuda fotoğrafa meraklı insanları bilgilendirmeye çalışıyorum. Tüm fotoğraf dostlarına ilgilerinden dolayı teşekkür ediyorum

Bloğum http://1poz.net

Facebook Sayfam @MYDAMLA

Mustafa Yağcı

 

 

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here